Wat verkies jij?

Er zijn weer gemeenteraadsverkiezingen in Nederland. In sommige gemeenten kan men kiezen uit tientallen partijen. Op landelijk niveau is de versnippering al enorm en dat is dus op gemeente niveau nog een paar graadjes erger. Gelukkig zouden de verkiesbare mensen dichtbij de kiezer moeten staan; iets wat bij de landelijke verkiezingen enorm onder druk staat.

Jaren geleden ben ik gestopt met stemmen. Vooral omdat ik mij bij geen enkele partij thuisvoelde en er in de praktijk bar weinig terecht leek te komen van beloften uit de verkiezingsprogramma’s. Ik heb sterk het gevoel dat landelijk beleid niet eens door onze nationale politici bepaald wordt. De grote lijnen en belangrijke wetgeving worden op EU niveau uitgezet, al dan niet onder invloed van diverse groepen lobbyisten.

Hierdoor voel ik mee met mensen die niet meer stemmen omdat onze parlementaire democratie een schijndemocratie is geworden. Een toneelspel waarbij het script ver buiten bereik van de burger wordt bepaald. Voor het idee mag men stemmen, maar het haalt niets wezenlijks uit.
Tegelijkertijd begrijp ik mensen die wel stemmen, omdat ze de hoop nog niet opgegeven hebben of omdat ze vinden dat het een plicht is om te stemmen. Of omdat mensen gevochten en geleden hebben voor onze vrijheid en democratie.

Nu ik in Litouwen woon, is er een extra reden voor mij om niet te stemmen. Het is hierdoor nog meer een ver-van-mijn-bedshow geworden. Maar tegelijkertijd bekruipt mij een onbestemd gevoel. “Is dit het dan?” vraag ik me af? Kan toch niet waar zijn? Afgelopen winter heb ik me dit afgevraagd. Ingesneeuwd en bij temperaturen tot beneden -30°C had ik de tijd om eens wat te filosoferen over hoe het dan wél zou kunnen. Roepen dat je het er niet mee eens bent en niet meer meedoet is één ding. Maar ik voel dan vervolgens wel die vervolgvraag opkomen.

En toen kwamen er een paar zaken bij elkaar. De ontwikkelingen in de wereld waaruit duidelijk wordt dat Europa minder afhankelijk moet worden van andere grote spelers. Op het gebied van defensie, energie en grondstoffen. Nu is Europa een speelbal geworden en worden we van links naar rechts geslingerd. Dan het inzicht dat elektriciteit gebruiken voor verwarming een fundamentele fout is. Helemaal als we die elektriciteit willen opwekken met zonnepanelen en windmolens. Los van de ecologische impact hiervan, is er simpelweg niet genoeg oppervlakte in Nederland. Wat ik ook zie, is een tendens dat mensen weer dichter bij de natuur willen wonen, hun eigen voedsel verbouwen en minder afhankelijk willen zijn van een verzorgingsstaat. Helemaal nu de kosten voor woonruimte in west Europa de pan uit rijzen.

Wat heeft dit nu met elkaar te maken zul je je afvragen? Kort samengevat dit: er moet fundamenteel heel veel veranderen in Europa om het leefbaar en betaalbaar te houden. Ik ben een visie voor Europa 2050 aan het schrijven. Samengevat komt het hierop neer:

Mijn visie voor Europa 2050 is die van een werkelijk soeverein continent: onafhankelijk van grootmachten zoals de VS, Rusland en China, zonder buitenlandse militaire afhankelijkheid en met eigen geopolitieke koers. De focus ligt niet op expansie, maar op stabiliteit, zelfvoorziening en regionale veerkracht.
Economisch en praktisch komt er een verschuiving naar lokale, regeneratieve systemen: voedselproductie zonder kunstmest, kringlopen van organisch materiaal, decentrale energieproductie zoals biogas, houtgas en kleinschalige zonne-oplossingen. Technologie blijft ondersteunend, maar eenvoudig en robuust.
De transitie vraagt ook om een mentale omslag: weg van afhankelijkheid en centralisatie, richting autonomie, verantwoordelijkheid en lokale samenwerking. Bestuurlijk komt de verantwoordelijkheid ook op het laagst mogelijke niveau te liggen.

Ik begin gewoon hieraan te werken binnen mijn invloedssfeer. Ik realiseer me dat niet iedereen meteen zal staan te juichen. En er zijn natuurlijk nog verschillende zaken die meer in detail uitgewerkt moeten worden. Maar ik kan wel laten zien hoe bepaalde technologie en lokale samenwerking werkt. Zoals een low-tech biogas installatie of een gesloten kringloop van organisch materiaal, voedsel productie zonder kustmest en chemische bestrijdingsmiddelen. Ik ben niet uniek hierin, anderen doen het ook, het is bewezen technologie.

Wat verkies jij?